Hoe kies ik de juiste zonnebrandcrème?

Hoe kies ik de juiste zonnebrandcrème?

Wist je dat als de zon niet schijnt, er ook UV-straling is? En dat bij twee minuten onbeschermde blootstelling aan zonlicht al DNA-schade kan optreden? Dat zonverbranding die je voor je twintigste oploopt het meest schadelijk is? In deze blog leg ik je uit waar je op moet letten bij het kiezen van een zonnebrandcrème en hoe je verantwoord kan zonnen. Overmatige blootstelling aan UV-straling kan op langere termijn leiden tot huidkanker.

Ultraviolet straling

Even wat basiskennis op een rijtje: UV-straling staat voor ‘Ultraviolet’ straling. Dit duidt op een bepaalde golflengte in het lichtspectrum. UV-straling bestaat uit UV-A, UV-B en UV-C-straling. UV-A-straling is het minst sterk, UV-C-straling is het meest schadelijk en sterk. Er zijn slechts enkele plaatsen in de wereld waar UV-C straling tot het aardoppervlak reikt. Dit heeft te maken met de onderbrekingen in de ozonlaag. In Nederland kennen we alleen UV-A en UV-B-straling.

Effect van UV op de huid

UV-A straling kan op lange termijn huidveroudering en huidkanker veroorzaken. UV-B straling is verantwoordelijk voor zonnebrand, maar ook voor de aanmaak van vitamine D! Een goede zonnebrandcrème moet dus bestaan uit een bescherming tegen UV-A én UV-B straling, om huidverbranding, huidveroudering en op langere termijn ook huidkanker te voorkomen.

Weerkaatsing

De hoeveelheid UV-straling is niet afhankelijk van de temperatuur (het weer). De wintersporters onder ons kunnen beamen dat het winterzonnetje boven op een besneeuwde bergtop vaak leidt tot zonverbranding. Door de kou kan de verbranding te laat opgemerkt worden. Ook weerkaatsing speelt een rol bij de sterkte van UV-straling. Vergeet niet dat muren, zand en water ongeveer 15% UV-straling weerkaatsen. Ook onder een parasol komt UV-straling en kun je dus verbranden! Sneeuw en ijs weerkaatst het zonlicht zelfs voor 90%.

Door water en glas

Hoe zit dat dan met achter glas en onder water? UV-straling gaat dwars door glas heen. Door een gewone autoruit komt 10% UV-A en 70% UV-B straling. Ook gaat UV-straling goed door helder water heen. De kans is aanwezig dat je tijdens het snorkelen verbrand omdat je langdurig vlak onder wateroppervlak zwemt. Het advies: draag een wetsuit of een donkergekleurd T-shirt tijdens watersportactiviteiten.

Zonkracht

De hoeveelheid UV-straling in zonlicht die de aarde bereikt, wordt aangeduid met de term ‘zonkracht’. Hoe sterker de zonkracht, hoe sneller je kan verbranden.
0         Geen zonkracht
1-2      Vrijwel geen zonkracht
3-4      Zwakke zonkracht
5-6      Matige zonkracht
7-8      Sterke zonkracht
9-10    Zeer sterke zonkracht

Wil je bepalen hoeveel minuten je bij een bepaalde zonkracht in de zon ‘mag’ zijn voordat jouw huid gaat verbranden? Dan kun je de volgende formule gebruiken:
Huidtype 1   67 minuten : zonkracht = maximale tijd in de zon
Huidtype 2   100 minuten : zonkracht = maximale tijd in de zon
Huidtype 3   200 minuten : zonkracht = maximale tijd in de zon
Huidtype 4   300 minuten : zonkracht = maximale tijd in de zon


Bijvoorbeeld: Ik heb huidtype 2 en de zonkracht is vandaag 7. Dan deel ik 100 door 7, is 14 minuten in de zon voordat mijn huid gaat verbranden.


Via deze link kun de actuele zonkracht en zonkrachtverwachting voor de komende dagen bekijken. Bij zonkracht 7 of hoger dreigt een snellere verbranding en vergrote kans op huidkanker. In Nederland zijn er gemiddeld 10 dagen per jaar dat een zonkracht van 7 of hoger is.

Huidtypen

Elke huid reageert anders op de zon. Of je snel bruin wordt of snel verbrand is erfelijk bepaald. Met het onderstaande gegevens kun je globaal jouw huidtype bepalen.
Huidtype 1: Verbrandt zeer snel en wordt niet bruin. Zeer lichte huid, vaak sproeten, rood of lichtblond haar en liichte ogen.
Huidtype 2: Verbrandt snel en wordt langzaam bruin. Lichte huid, blond haar en lichte ogen.
Huidtype 3: Verbrandt niet snel en wordt makkelijk bruin. Licht getinte huid, donkerblond tot bruin haar en vrij donkere ogen.
Huidtype 4: Verbrand bijna nooit en bruint zeer goed. Een van nature getinte huid, donker haar en donkere ogen.

Bescherming tegen UV-A en UV-B straling

Zonnebrandcrèmes zijn gemaakt om verbranding te voorkomen. Deze crèmes bevatten UV-filters om een gedeelte van de UV-straling te blokkeren. Zoals ik hierboven had benoemd, kun je het beste kiezen voor een zonnebrandcrème die zowel tegen UV-A als UV-B straling beschermt. Dit moet duidelijk op de verpakking aangegeven worden. Wanneer enkel één getal op de verpakking staat (bijv. 30 of 50), gaat dit om de beschermingsfactor tegen UV-B straling. De beschermingsfactor geeft aan hoelang de zonnebrandcrème UV-straling gedeeltelijk kan blokkeren met de Sun Protection Factor (SPF).

Beschermingsduur met jouw beschermingsfactor (SPF)

Wil je weten hoelang jouw SPF je beschermt tegen de zon? Gebruik eerst de formule om te berekenen hoelang je onbeschermd in de zon kan zónder te verbranden. Ik heb huidtype 2 en de zonkracht is 7 vandaag, dus ik kom uit op 14 minuten onbeschermd zonnen voordat ik verbrand. Nu ga ik berekenen hoelang ik in de zon kan met mijn zonnebrandcrème met SPF 20 met de volgende formule:

Maximale tijd onbeschermd in de zon X gewenste SPF = maximale tijd bescherming SPF.
14 minuten X SPF 20 = 280 minuten = 4,5 uur.

Let wel op: een normaal mens transpireert, veegt over z’n huid, gaat zwemmen, droogt zichzelf af… Ook al claimt de zonnebrandcrème ‘waterproof’ te zijn, smeer jezelf minimaal binnen twee uur opnieuw in! Gebruik het gezonde verstand en gebruik zonnebrandcrème opnieuw na het zwemmen, sporten en transpireren.

Welke beschermingsfactor (SPF) past bij mijn huidtype?

Het KWF heeft een richtlijn opgesteld om op voorhand te bepalen welke beschermingsfactor geschikt is voor een bepaald huidtype. Kies de beschermingsfactor die past bij jouw huidtype en bij de zonkracht van het moment. Gebruik hiervoor altijd de formule hierboven om te berekenen hoelang je met deze beschermingsfactor in de zon kunt, voordat je verbrandt.

Huidtype        SPF*         Gradatie
Huidtype 1     20-30     Gemiddeld/hoog
Huidtype 2     20-30     Gemiddeld/hoog
Huidtype 3     15+         Gemiddeld
Huidtype 2     6-10        Laag

*Deze richtlijnen gelden voor de situatie in Nederland!

Royaal smeren is de sleutel

Uit onderzoek blijkt dat zonnebrandcrème alleen de bescherming biedt die het product beloofd wanneer het met een dikke laag op de huid wordt aangebracht. Ons advies is: smeer jezelf een half uur voor blootstelling aan UV-straling in, dan ben je beschermd vanaf het moment dat je naar buiten gaat.

Geen volledige bescherming

Omdat zonnebrandcrèmes slechts een deel van de UV-straling blokkeren raadt het KWF aan om de zonnebescherming aan te vullen met beschermende kleding, hoed, pet en het opzoeken van schaduw. Beschermd zonnen is géén vrijbrief om onbeperkt te zonnen! Ondanks dat je beschermd bent, kan dan verbranding optreden. Huidcellen raken te zwaar belast en het risico op huidkanker wordt groter.

1001 zonnebrandcrèmes

De keuze is reuze, wat betreft zonnebrandcrèmes. Elke huidverzorgingslijn heeft wel een SPF30 of SPF50 in de productlijn verwerkt. Raadpleeg voor het aanschaffen van een zonnebrandcrème altijd even het oordeel van De Consumentenbond. Recentelijk kwam dit artikel online over de 'beste' en 'slechtste' zonnebrandcrème. Ook is na één jaar is de inhoud van de zonnebrandcrème verlopen en de SPF factor nihil. Om verbranding en huidveroudering te voorkomen is het advies elk jaar een nieuwe zonnebrandcrème aan te schaffen. Je kan advies vragen over welke zonnebrandcrème het meest geschikt is, voor bijvoorbeeld je gezicht, door contact op te nemen met een van de huidtherapeutische praktijken.

17 mei 2017
Door: Stephanie van Zundert, Huidtherapeut

Recente blogberichten
  • Nieuwsbrief maart 2019 Nieuwsbrief maart 2019
    Nieuwsbrief maart 2019 1 maart 2019

    In deze nieuwsbrief: ontzettend leuk praktijknieuws, voor- en na foto's van laserbehandelingen om een tatoeage te verwijderen en uitleg over kruidenpeelings.

    Lees meer
  • Nieuwsbrief december 2018 Nieuwsbrief december 2018
    Nieuwsbrief december 2018 1 december 2018

    Sinterklaas is het land uit, dus we mogen officieël aan kerst en oud & nieuw gaan denken! ✨ Onze favorieten feestdagen van het jaar. Want: glitters, feestelijke jurkjes,...

    Lees meer
  • Nieuwsbrief november 2018 Nieuwsbrief november 2018
    Nieuwsbrief november 2018 1 november 2018

    Fijne tips voor je huid in de herfstmaanden, een nieuwe behandeling bij Dermadiq, een spectaculaire aanbieding en héél leuk praktijknieuws. Lees snel verder!

    Lees meer